[ links]   []   [archief]   [index]

Keltische Draak in een Nijmeegs rijtjeshuis

Over de historische Kelten is maar weinig met zekerheid bekend. Dat prikkelt de fantasie. Keltologen Bernadette Smelik en Rijcklof Hofman zien het als hun taak om het kaf van het koren te scheiden.
Kelten hebben allemaal een snor en een helm met vleugels op hun hoofd. Ze houden zich bezig met eten, drinken en vechten. Tenzij ze dru´de zijn: dan zitten ze met een gouden snoeimes in een boom om maretakken te snijden. Dat beeld van de GalliŰrs uit de strips van Asterix is het beeld dat de meeste mensen van Kelten hebben.
Misschien klopt daar nog wel meer van dan het beeld dat in de New Age-beweging van de Kelten en dan met name van hun dru´den is gecreŰerd. De Kelten als zuiver volk, niet be´nvloed door de christelijke traditie. Een in wezen romantisch beeld dat vanaf de 18e eeuw opgeld doet. Met 'moderne dru´den' die Keltische rituelen pretenderen te laten herrijzen, die vooral uit de dikke duim zijn gezogen.
"Er wordt een hoop onzin verkondigd over de Kelten", bevestigt de Nijmeegse Bernadette Smelik (36). Zij is samen met haar partner Rijcklof Hofman (44) actief in uitgeverij De Keltische Draak en in de Stichting A.G. van Hamel voor Keltische Studies. Doel is de informatie en kennis over Kelten verbreiden. De wetenschappelijke kennis, welteverstaan. Smelik en Hofman willen een tegenwicht bieden tegen de hocus-pocus die over het onderwerp wordt verkondigd. Het is een bij voorbaat verloren strijd: keltologen vormen maar een kleine groep, terwijl iedereen Asterix kent.
Maar als keltologen zijn ze gewend tegen de stroom op te roeien. Het vakgebied moet in Nederland constant vechten voor zijn bestaan. Terwijl ons land in het buitenland geldt als een keltologische Grossmacht.
Keltologen bestuderen de keltische talen, cultuur en geschiedenis. Dan gaat het vooral om het Keltisch van de Britse eilanden, waartoe ook het Bretons behoort. Over het continentale Keltisch de taal van Asterix is uitermate weinig bekend.
Uitgeverij De Keltische Draak heeft zijn basis in een Brakkensteinse rijtjeswoning. Het is een initiatief dat is voortgekomen uit de Van Hamel-stichting. In druk verschijnen lezingen, biografieŰn, vertalingen van Keltische werken, wetenschappelijke verhandelingen en binnenkort een leerboek oud-Iers: the Old Irish Primer. Daar verwacht de Keltische Draak veel van.
"Er bestaan nu twee leerboekjes op het gebied van oud-Iers", vertelt Hofman. "Het ene staat vol fouten en het andere is nauwelijks toegankelijk." Een Leidse docent benaderde de Keltische Draak met zijn primer. "Hij werkt met echte oud-Ierse teksten uit de periode 900 tot 1200. En het boek zit didactisch heel goed in elkaar." Smelik en Hofman hopen op een internationaal succes. Waar een klein land groot in kan zijn. Utrecht en Leiden zijn de enige plaatsen in de Benelux waar je Keltisch kunt studeren. Dat doen op dit moment in totaal veertig studenten. Doorzetters. Soms melden zich New Age-aanhangers om Keltisch te studeren. Om meestal snel weer af te haken.
"Er zijn niet veel mensen die het volhouden. Keltisch is zeer moeilijk", zegt Hofman.
De Hamel-stichting, met Utrecht als basis, is opgericht door een groep afgestudeerde keltologen. Ze heeft zo'n 250 donateurs, waaronder ook niet-keltologen. Liefhebbers van Ierse muziek, bijvoorbeeld. In het eigen blad 'Kelten' komt alles wat met Kelten te maken heeft, aan de orde. Ook de continentale Kelten en het romantische nabeeld van deze volken. Eenmaal per jaar houdt de stichting een lezingendag.
Intussen leeft de belangstelling voor Kelten bij veel meer Nederlanders dan er lid zijn van de Hamel-stichting. Wat spreekt die mensen zo aan? "Het mysterieuze, de andere religie", denkt Smelik. "En ook het idee dat de Kelten over heel Europa verspreid zijn geweest." Tot een verenigd Europa leidde dat niet, daarvoor maakten de Keltische stammen onderling te veel ruzie. "Het beeld van woeste stijders uit Asterix klopt wel", weet Smelik. Het meest aantrekkelijke voor het grote publiek is volgens haar dat er zo weinig over de Kelten bekend is: "Je kunt er je eigen idee bij vormen."
Voor meer informatie: www.cs. kun.nl/~bsmelik/keltische_draak/sukd.htm. Voor informatie over moderne dru´den zie: http:// druiden.pagina.nl
bron: De Gelderlander, maart 2003 door Peter Deurloo