[ links]   []   [archief]   [index]

[<<<] [Project 0] [>>>]

"Utrechts Statenjacht kiest het ruime sop"

Utrechts Statenjacht kiest het ruime sop
trefwoorden: schip - Utrecht - 18e eeuw
Aan het Merwedekanaal in Utrecht is vrijdag het Utrechts Statenjacht feestelijk te water gelaten. Het tot de verbeelding sprekende dienstvaartuig is een historische reconstructie van een statenjacht uit 1746.
Champagnefles
Ondanks de regen heerst er een vrolijke stemming aan de werf van de Veilingstraat achter de Jaarbeurs in Utrecht. Bloemenvrouwen verwelkomen honderen belangstellenden en het ingehuurde muziekgezelschap blaast er lustig op los.
Vandaag is dan ook de grote dag. Na bijna zes jaar timmeren, schaven, schuren, houtsnijden en verven, is het Utrechtse Statenjacht klaar om het ruime sop te kiezen. De champagnefles ligt de doopplechtigheid in eerste instantie dwars, maar tijdens de derde poging gaat luid gejuich op als de
fles uiteindelijk wordt onthalst tegen de flank van het schip. Reusachtige hijskranen van de firma Mammoet plaatsen het 23 meter lange vaartuig vervolgens in het water.

Werkgelegenheidsproject
De ogen van scheepsbouwmeester Cees Sars glinsteren. Hij heeft de bouw van het Utrechtse Statenjacht van begin tot eind begeleid en kijkt met veel genoegen terug op de afgelopen zes jaar. "Het is geweldig om zo'n omvangrijk project te doorlopen en succesvol af te sluiten. Dat is vooral te danken aan de doortastendheid van het bestuur en het enthousiasme van alle werklieden die de realisatie van dit unieke schip mogelijk maakten."
Het begon allemaal halveweg de jaren negentig, toen een orginele bouwtekening uit 1746 van scheepsbouwer Pieter van Zwijndrecht boven water kwam. Al snel groeide het idee om zo'n historisch, oer-Hollands vaartuig na te bouwen. Dat bleek mogelijk door de bouw van het schip als scholings- en
werkgelegenheidsproject op te zetten. Werklozen konden zo een vak in de houtbouw leren en vervolgens kwam er geld vrij van de provincie, gemeente en sponsors. Medio december 1997 kon de kiel van het statenjacht worden gelegd.

Vet
De zeer gedetailleerde bouwtekening uit 1746 is zo autenthiek mogelijk in de praktijk gebracht. Cees Sars en zijn timmerlieden maakten gebruik van 18de eeuwse scheepsbouwtechnieken en materialen. Zo is het eikenhout voor het schip afkomstig uit bossen in Denemarken die in de 18de eeuw in opdracht van
de VOC zijn geplant. In Nederland was hout toen al tijden mede door de bloeiende scheepsbouw een zeer schaars goed geworden.
Het resultaat oogt orgineel en robuust. "Wij noemen dat vet", aldus Sars. "Alle onderdelen zijn fors en zitten stevig in elkaar. Daar moet je geen concessies aan doen. Een dunnere mast dan de orginele bouwtekening aangeeft, zouden de verhoudingen van het schip geweld aandoen."

Motor
Toch moest de bouwmeester een aantal concessies doen ten opzichte van het orgineel. Zo zijn de naden van het schip gedicht met kit in plaats van met pek. "Kit is een stuk duurzamer dan pek, wat het onderhoud ten goede komt. De bouw van het schip is één, maar je moet zo'n vaartuig ook goed
onderhouden."
Een andere consessie is het feit dat het schip is uigerust met een dieselmotor, al bevindt die zich buiten het zicht onder de waterlijn. "Daar hebben we over gediscussieerd, maar als je wilt dat het schip ook gaat varen, dan kun je niet zonder motor."

Aangenaam vervoermiddel
Statenjachten waren rijkelijk versierde vaartuigen waarvan er in Nederland tussen 1600 en 1800 zo'n tweehonderd zijn gemaakt. Het was een aangenaam vervoermiddel dat uitermate geschikt was voor bevaring van de ondiepe Hollandse binnen- en kustwateren.
Naast vertegenwoordigers van de Staten van Holland, Friesland en Zeeland, werd het scheepstype ook gebruikt door de gegoede burgerij en hoooggeplaatse personen van de admiraliteit.

In de vaart
In de komende maanden zal het interieur van het Utrechtse statenjacht worden voltooid en zal het schip naar 18de eeuwse maatstaven worden opgetuigd. Daarna wordt het schip getest op zeilvaardigheid. Volgend voorjaar vertrekt het statenjacht naar Muiden, vanwaar het schip zal uitvaren voor zeildagtochten.
In de wintermaanden ligt het schip in haar thuishaven aan de historische werf achter de Jaarbeurs in Utrecht. Het is dan toegankelijk voor publiek en kan afgehuurd worden voor speciale gelegenheden.

Statenjacht Utrecht
Bron: Planet, 23 mei 2003