[ links]   []   [archief]   [index]

[<<<] [Project 0] [>>>]

De bruggen van Maastricht

De bruggen van Maastricht
Dagblad De Limburger, 090503
Een kort overzicht van de rijke brughistorie die Maastricht kent: de oorsprong van Maastricht begon met de Romeinse brug. Maar daar bleef het niet bij. De ontwikkeling van de stad werd mede door bruggen bepaald. Inmiddels kent Maastricht er maar liefst vijf en is de jongste, de Hoge Brug, in de maak. Romeinse brug. De oorsprong van de stad Maastricht ligt in het oversteken van de Maas. De Romeinen kiezen ongeveer tweeduizend jaar geleden een plek voor het oversteken van de rivier op hun route tussen Tongeren en Keulen. Trajectum ad Mosam oftewel oversteekplaats bij de Maas, wordt geboren. Restanten van deze oudste brug zijn gevonden ter hoogte van het Stokstraatkwartier.

Sint Servaasbrug
Maastricht groeit langzaam uit tot een belangrijke handelsplaats en pelgrimsoord. In 1139 is een houten brug met een toren aan Wyckse zijde in handen van de het kapittel van Sint Servaas, dat tol mag heffen. Maar de brug is kennelijk een verliespost, kost meer aan onderhoud dan er inkomsten zijn. Bovendien heeft de brug regelmatig te lijden van oorlogsgeweld. In 1275 gebeurt een ramp. Als de processie van de Onze Lieve Vrouwe-parochie over de propvolle brug trekt, stort de constructie in. Honderden gelovigen verdwijnen met heiligenbeelden, vaandels, relikwieën en al in het water. Van de boten die na de ramp de verbinding tussen beide oevers verzorgen, verdwijnen er ook velen in de draaikolken. Er wordt een nieuwe brug gebouwd, een steviger exemplaar van steen. Negen bogen in Naamse steen en een houten boog aan de Wyckse kant die in geval van oorlog snel afgebroken kan worden. In 1646 wordt de brug overgedragen aan de stad Maastricht. het onderhoud blijkt te duur er is ruzie over het tolgeld en de geestelijken willen de last van het strategisch object niet langer dragen. Van de Aw Maosbrök is nog maar weinig origineel; op de fundering en een paar stenen na is de authentieke dertiende eeuwse brug tijdens de vele restauraties verdwenen. Van de tien bogen zijn er nog maar zeven over.

Spoorbrug
Om de spoorlijn Aken-Maastricht door te verbinden naar Hasselt wordt in 1856 de spoorbrug gebouwd: twee aparte banen met sierlijke torentjes op de landhoofden en middenpeiler. De brug sneuvelt in de Tweede Wereldoorlog en pas in 1957 wordt een nieuwe gebouwd. De afgelopen jaren zijn regelmatig geluiden opgegaan om de spoorbrug te slopen. Maar mogelijk wordt de brug weer ingebruik genomen. Als de plannen voor een lightrail verbinding met Hasselt doorgaan, is deze Maas-oversteek onmisbaar.

Wilhelminabrug
Jaren werd er over gediscussieerd: moest de oude Servaasbrug vervangen worden door een nieuw solide en breed exemplaar? Of was restauratie de beste optie? De 'Maasbrug quaestie' hield de stad in de jaren twintig van de vorige eeuw flink bezig. Allerlei varianten en ontwerpen verschijnen. Economische belangen (belemmering scheepvaart en verkeer tussen de twee stadsdelen) worden afgezet tegen emotie en historie. In 1928 valt een beslissing. De Aw Brök mag blijven én er wordt een Nuij Brök gebouwd. De Wilhelminabrug krijgt twee keer een face-lift. Na de verwoesting in de Tweede Wereldoorlog verschijnt er een bijna compleet nieuwe brug. En vorig jaar is de aanlanding aan de Marktzijde geheel vernieuwd.

Kennedybrug
Vlak na de Tweede Wereldoorlog verschijnen de eerste plannen voor een singelring rondom het centrum, waarbij een 'Noorderbrug' en een 'Zuidbrug' onontbeerlijk zijn. Vlak voor de bouw van de Zuidbrug wordt John F. Kennedy vermoord, waarmee de naam van de brug snel besloten is. In 1968 rijdt prins Claus als eerste over de nieuwe brug, die 586 meter lang en 27 breed is.

,u>Noorderbrug
In 1982 wordt gestart met de bouw van de brug ten noorden van het centrum. De gekste inzendingen worden gedaan bij een prijsvraag voor de naam; van BBB-brug (Burgemeester Baeten Brug) tot Maaspassarel en Balkon van Limburg. De gemeenteraad koos uiteindelijk voor Noorderbrug. De brug wordt op ongeveer dezelfde manier gebouwd als de Kennedybrug: vanuit de twee oevers wordt naar elkaar toegewerkt. In 1984 wordt de overspanning sluitend.

Céramiquebrug
Met de bouw van de brug tussen Céramique en stadspark is de bruggeschiedenis van Maastricht waarschijnijk nog niet afgesloten. Er liggen al plannen om de Noorderbrug aan de passen als straks het nieuwe stadsdeel Belvédère wordt gebouwd. En er wordt al voorzichtig nagedacht over een tweede Noorderbrug. Want met het toenemende verkeer en de constante groei van de stad heeft Maastricht in de toekomst misschien een zevende Maasoversteek nodig.