[ links]   []   [archief]   [index]

[<<<] [Project 0] [>>>]

"Schade van plunderingen Irak valt mee"

Schade van plunderingen Irak valt mee
Trouw, 100503
De hoeveelheid geroofde Iraakse kunst blijkt mee te vallen. Tienduizenden historische stukken zijn voor de oorlog in veiligheid gebracht. Maar omdat alle administratie is vernietigd, zal het nog maanden onduidelijk blijven waar.
Iedere dag melden zich wel nerveuze burgers aan de poort van het Nationaal Museum in Bagdad. Ze overhandigen pakketjes aan de Amerikaanse soldaten die er posten, of vertellen waar zij gestolen kunststukken kunnen vinden uit de collectie van wat een van de beste musea van het Midden-Oosten was.
Zo werden de Amerikanen naar een schuilkelder geleid waar 339 tinnen kisten stonden met boeken, schriftrollen en manuscripten. De bunker werd dichtgelast en verzegeld, omdat de burgers die op wacht stonden weigerden de kunststukken terug te geven aan het museum, dat zij associeerden met het regime van Saddam Hoessein.
,,De burgers die we spreken zeggen allemaal hetzelfde: de plundering van het museum kwam voort uit woede tegen de regering'', zei kolonel Matthew Bogdanos, hoofd van een team van dertien soldaten en douaniers die speuren naar de roofkunst, tegen verslaggevers. Nu de woede zakt, druppelen de geroofde stukken langzaam bij het museum binnen. Niet allemaal van even hoge kwaliteit, overigens. Kolonel Bogdanos -reservist bij het Korps Mariniers, afgestudeerd in oudheidkunde en openbaar aanklager in New York- blijft bijvoorbeeld souvenirs ontvangen van goedwillende Irakezen die het verschil niet zien. ,,Ik kreeg er net nog zes'', zei hij, ,,allemaal uit de cadeauwinkel van het museum''.
Veel belangrijker voor de redding van de erfenis uit de oude culturen van MesapotamiŽ is dat het Nationaal Museum en de Nationale Bibliotheek (die in brand werd gestoken) grote delen van hun collectie al voor de oorlog in veiligheid hadden gebracht. De laatste weken zijn diverse kluizen gevonden, met zo'n 40000 manuscripten en honderden voorwerpen. Maar het wordt een hels karwei om de andere kunststukken terug te vinden en de schade te inventariseren.
Een deel ligt op bekende, maar voorlopig onbereikbare plekken. Zo liet het Nationaal Museum zijn gouden en zilveren voorwerpen onderbrengen in kluizen van de Nationale Bank. Die overleefden een Amerikaans bombardement, maar de kluisdeuren raakten zo zwaar beschadigd dat de ontsluitingsmechanismen niet meer werken. Vijf kluizen van het Nationaal Museum bleven tot deze week gesloten, omdat de elektriciteitsvoorziening nog niet was hersteld.
Waar andere delen van de collectie zijn verborgen, is onduidelijk. Het museum en de bibliotheek hielden al een vrij beroerde administratie bij, en nu hun kantoren zijn geplunderd (en in het geval van de bibliotheek: uitgebrand) is het herstellen daarvan hondsmoeilijk. Tevens werden delen van collecties meegenomen door medewerkers die ze wilden beschermen. Zelfs vaststellen wat in het museum stond op het moment van de plunderingen, is daarom lastig.
Een accurate schatting van de schade zal voorlopig dan ook uitblijven. Maar die is zeker kleiner dan aanvankelijk gedacht. Na de eerste beelden van de plunderingen van het Nationaal Museum werd gevreesd voor de gehele collectie van 170000 stukken. Maar de lijst van zeker gestolen stukken telt nu pas 38 titels. ,,Het uiteindelijke cijfer zal er tussenin liggen'', zei Bogdanos spottend. Belangrijke stukken, zoals een 5000 jaar oude pot en een gouden harp, werden teruggevonden -de laatste weliswaar in stukken.
De waarde van de 38 gestolen artikelen voedt wel het vermoeden dat, naast plunderaars, professionele bendes bezig zijn geweest. ,,Kwade handen zitten erachter'', zei de voorzitter van de Iraakse Staatsraad voor Oudheden stellig tegen de New York Times. Hij citeerde ook een museummedewerker die onder de menigte 'Europees uitziende mannen' zag binnenkomen die stukken aanwezen aan Iraakse handlangers. Drie van de acht museumkluizen waren zonder sporen van braak opengemaakt, wat vrijwel zeker betekent dat museummedewerkers hebben meegedaan aan wat al 'de diefstal van de eeuw' wordt genoemd.
Tijdens een bezoek aan de internationale politiedienst Interpol zei de Amerikaanse minister van justitie John Ashcroft deze week dat de VS aanwijzingen hebben dat criminele bendes op bestelling van 'internationale cliŽnten' hebben geroofd.