[ links]   []   [archief]   [index]

[<<<] [Project 0] [>>>]

"Inspirerende voorbeelden in 'Bouwen aan boerderijen'"

Inspirerende voorbeelden in 'Bouwen aan boerderijen'
Noordhollands Dagblad, 100503
,,Boerderijen behoren tot ons collectieve geheugen. Ieder inwoner van Nederland heeft wel een associatie: een jeugdherinnering, een gevoel van herkenning in het landschap, een mijmering naar een geur of geluid.''
Dat schrijft Marianne Hendriksen-Ansing in het voorwoord van de onlangs verschenen publicatie 'Bouwen aan boerderijen', een ideeŽnboek voor herstel en vernieuwing van oude boerderijen. En Hendriksen, voorzitter van de Stichting 2003 Jaar van de Boerderij, heeft het met haar openingszin ook direct bij het rechte eind. De boerderij hoort bij Nederland, een polderlandschap zonder boerderij is zelfs bijna ondenkbaar. Nog wel, maar daar lijkt in ras tempo verandering in te komen nu steeds meer stolpen dreigen te verdwijnen, door sloop dan wel verval. Veel boerderijen verliezen ook de functie die zij ooit hadden, ze krijgen een nieuwe agrarische functie of komen in handen van burgers en niet-agrarische ondernemers. De boerderij is niet langer meer een woonwerkplek, maar vooral een plek om te wonen en
dat brengt bouwkundige aanpassingen met zich mee. Aanpassingen die de boerderij luxe en comfort bezorgen. Maar het is eeuwig zonde als daarbij de boerderij wordt verkwanseld en de historie van de boerderij wordt verloochend. Die historie dient met respect te worden behandeld, het gaat hier immers om cultureel erfgoed. De boerderij en het landschap zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden en bepalen de identiteit van de omgeving. 'Bouwen aan boerderijen' verschijnt misschien nu wel precies op tijd. Het is een uitgave ter gelegenheid van het Jaar van de Boerderij, maar meer nog een uitgave voor het behoud van onze oer-Nederlandse architectonische verschijningsvormen. 'Bouwen aan boerderijen' is een ideeŽnboek, een soort handleiding die mogelijk ertoe kan leiden dat er een rem wordt gezet op de
afbraak van het zichtbare en tastbare verleden.

Karakter
Een boerderij in haar waarde laten, betekent niet dat geen aanpassing of modernisering mogelijk is. Integendeel, zo blijkt uit 'Bouwen aan boerderijen'. Er is zelfs heel veel mogelijk met een boerderij, maar
belangrijk is dat het historisch karakter voorop blijft staan. In maar liefst 38 reportages wordt duidelijk dat een boerderij op tal van manieren verbouwd kan worden zonder daarbij de historie te beschadigen. Bijzonder aan de uitgave is dat iedere provincie aan bod komt in de reportage. Eigenlijk zou dat ook niet anders kunnen, want een boerderij wordt vaak gekenmerkt door streekgebonden architectuur die gelijktijdig iets vertelt over het landschap.
Een typische Noord-Hollandse boerderij wordt vaak aangeduid als een stolp. Het is een type boerderij dat dateert uit de tweede helft van de zestiende eeuw. Een boerderij met een sterke hoofdvorm; alle ruimten bevinden zich onder een piramidaal dak: woon- en werkruimte, veestalling en hooiopslag. Het zogenoemde vierkant van de stolp vormt het middelpunt, op deze constructie rust het dak.

Inspirerend
Een stolpboerderij werkt vaak inspirerend, omdat het een bouwvorm is die ongekende mogelijkheden biedt. In Abbekerk werd bijvoorbeeld met weinig middelen en heel veel energie een stolp verbouwd tot woonhuis en marionettentheater. In een reportage over deze stolp vertelt eigenaresse Ella Reitsma (beter bekend als Ella Snoep) over hoe een voor de sloop bestemde bouwval weer stolp werd met een nieuwe functie.
De verscheidenheid aan verschijningsvormen van boerderijen wordt in de reportages prachtig in beeld gebracht. Zo wordt ons geleerd dat bijvoorbeeld Gelderland de meeste historische boerderijen heeft die afstammen van het 'hallentype' dat in de Middeleeuwen ontstond. Een hallenhuisboerderij wordt
gekenmerkt door een laag neerhangend dak waaronder zich het voorhuis, de schuur en de stallen bevinden. De 'deel' vormt de middenbeuk van de boerderij.
Creatieve ideeŽn en persoonlijke ervaringen komen ruim aan bod in de reportages, markante voorbeelden die navolging kunnen vinden. 'Bouwen aan boerderijen' roept enthousiasme op, want wat is er veel mogelijk! Dat wordt in beeld gebracht door de vele foto's en tekeningen die in het boek zijn opgenomen. Gelukkig maar dat het boek ook uitgebreid ingaat op stappen die genomen moeten worden in het bouwproces, want een goede aanpak is van belang voor het verbouwingsplan. Wat zijn elementen waar je bijvoorbeeld op moet letten? En hoe ver mag je gaan in de aanpassing? Het zijn vragen waar in de
uitgave op wordt ingegaan. Daarnaast is een veelheid aan nuttige adressen opgenomen van organisaties en instellingen die meer informatie kunnen geven of kunnen adviseren bij het herstellen van een boerderij. Een verklarende woordenlijst maakt de uitgave compleet, want niet iedereen is bekend met
bouwkundige termen als 'korbeel' of 'slieten'.

Aanrader
'Bouwen aan boerderijen' is meer dan een inspiratiebron voor toekomstige boerderijbewoners, want ook voor wie meer wil weten van ons architectonisch erfgoed is de uitgave een aanrader. Gevaar bestaat wel dat na het lezen van het boek de drang een boerderij in bezit te krijgen erg groot kan worden."
'Bouwen aan boerderijen' is een uitgave ter gelegenheid van het Jaar van de Boerderij en werd gerealiseerd door Roodbont Uitgeverij en Uitgeverij Terra naar een idee van de Stichting 2003 Jaar van de Boerderij.

'Bouwen aan boerderijen'
ISBN 90-5897-108-2.
€ 27,50
Foto's uit het boek zijn van Rik Hoogewoud