[ links]   []   [archief]   [index]

[<<<] [Project 0] [>>>]

"Tijdspecialist geeft Fort Pannerden toekomst"

Tijdspecialist geeft Fort Pannerden toekomst
De Gelderlander, 190403
Piepjong was hij. Ferdinandje, en nog lang niet de historicus drs. F. van Hemmen. Geboren in Bemmel, getogen in Huissen; de Betuwekenner bij uitstek in wording.
"Al op mijn vierde stond ik langs het water. Gekleed in een pofbroek, gefascineerd kijkend naar strangen."
Hart voor natuur en cultuur had Van Hemmen al snel. "Als kind al vroeg ik me af: is het wel goed wat ik doe? Kijken naar dit alles? Een stemmetje in me zei: 'Ja; ga door.' Dat heb ik gedaan."
Ferdinandje werd Ferdinand, ging naar de lagere school, het voortgezet onderwijs en studeerde uiteindelijk geschiedenis. "Historicus worden. Maar dat vind ik mijzelf niet. Ik voel me meer een tijdspecialist. In een tijdmachine stappen en alle eeuwen ook de 21e verkennen."
Om het heden te begrijpen, moet je weet hebben van het verleden, vindt Van Hemmen. "Als knulletje kon ik heel mooie boerderijen tekenen, maar eveneens fraaie straaljagers. Ik vind alle tijden geweldig toen, nu, straks. Zoals de Betuwe is."
Is deze regio er een van drie tijden? "Jazeker, want je hebt het vertrouwde: de kolken, de fruitbomen, de kastelen. Maar het moderne eveneens: Vinexlocaties, de Betuweroute. Deze tijd is net zo fantastisch als de goede oude tijd. Als historicus geniet ik bijvoorbeeld volop van mijn laptop. Laatst viel het licht uit in een archief onder in het gemeentehuis waar ik aan het werk was. Aardedonker. Het beeldscherm van de computer geeft echter licht, en zo liep ik de trappen op naar buiten de pc als zaklamp."
Ook Fort Pannerden brengt tijden bij elkaar. Het 'destijds' en het 'thans'. Voor Lingewaard, voor Van Hemmen.
"Heerlijk. Als opgroeiende jongen doolde ik er al rond. Aan een touw liet ik me naar beneden zakken. Levensgevaarlijk, want niet opgepast en je viel meters lager ongelukkig op beton. Wel spannend. Ach, de mystiek van een fort op een romantische puber."
Van Hemmen is terug van weggeweest. Bij Fort Pannerden, als bijna-vijftiger; volwassener dan ooit. Het Lingewaardse gemeentebestuur heeft hem de opdracht 'Onderzoek of het fort in het toeristische project Nieuwe Hollandse Waterlinie kan worden opgenomen' verstrekt.
"Een uitdaging", meent de wetenschapper die in Huissen zijn geschiedkundig bureau Chronos met flink aanpoten draaiende houdt. "Fort Pannerden ligt fysiek ver weg van andere bastions in de Nieuwe Hollandse Waterlinie die het hart van Nederland tegen de vijand beschermden. Maar afstanden zijn irrelevant. Wat telt, is dat het fort ertoe deed: met vuurmonden de vijand het verdere oprukken beletten. En voorkomen dat hij het Pannerdensch Kanaal zou afdammen. Dan zou er te weinig water vloeien naar de Nieuwe Hollandse Waterlinie. Er moest in de hele waterlinie zoveel land blank komen te staan dat vijandelijke soldaten net niet konden lopen en net niet konden varen."
De studie duurt tot de zomer en wordt een duoklus. "Ik ga het met Ben Janssen uit Zevenaar doen. Hij was militair en is gespecialiseerd in forten. Gepromoveerd historicus, doctor. Een fijn collega, bovendien."
Vooronderzoek heeft Van Hemmen al gedaan. "Onder meer snuffelen in de Handelingen van de Staten-Generaal, die in de bibliotheek van de Katholieke Universiteit Nijmegen staan. Protserige, dikke boeken die het statige karakter van negentiende-eeuws Nederland goed weergeven. Maar ook leessessies houden in het Algemeen Rijksarchief in Den Haag."
Voor de research werken Van Hemmen en Janssen met de stelling 'Het fort hoort in de Nieuwe Hollandse Waterlinie thuis'. Wetenschappelijk dubieus, omdat het antwoord uit de vraag moet worden gedistilleerd en niet de vraag uit het antwoord?
"Nee", werpt de Huissenaar tegen. "Deze majesteit onder de forten hrt erin thuis. Dat heeft 'Pannerden' in het verleden bewezen. Heel goed dat de gemeente Lingewaard hiervoor ijvert. En als het nationale bureau zich blijft verzetten tegen opname van het fort in het cultureel-recreatieve initiatief, willen wij wetenschappelijk onderbouwen waarom het ongelijk heeft. Dat doen we niet op een politieke manier, maar door de feiten het werk te laten doen. Door wetenschap te bedrijven. Dit wordt een gedegen onderzoek."
Van Hemmen heeft de jacht geopend op de 'restbrokken' waarmee hij zijn doel wil halen. "Cruciale feiten zullen Ben en ik op tafel gaan leggen; daar zijn wij van overtuigd. Nog vr de zomer zullen we meer weten. Beduidend vl meer, ja."