Reacties



[Vorige] [Project 0] [Volgende]

Band tussen tempels Elst en Noviomagus

De Gelderlander, 050303
De ontstaansgeschiedenis van de Gallo-Romeinse tempels van Elst is een schoolvoorbeeld van de wisselwerking van inheemse traditie en Romeinse cultuur. Na de Tweede Wereldoorlog werd een grote tempel aangetroffen onder de toen verwoeste Nederlands-hervormde kerk. Vorig jaar werd een kleinere tempel gevonden op de nieuwbouwlocatie Westeraam, hemelsbreed 560 meter ten oosten van de kerk.
Beide tempels hadden in hun eindfase een Romeins uiterlijk, maar ze waren gebouwd door de 'inheemse' Bataven. Ze vormen beide het eindstadium van een proces waarin een, mogelijk al zeer oude, inheemse cultusplaats in de openlucht in fasen romaniseert en evolueert tot een stenen gebouw. Verantwoordelijk daarvoor was de Bataafse elite die in het Romeinse leger diende en die steeds meer van de Romeinse cultuur overnam. Het Bataafse volk volgde die beweging van hun leiders met enige vertraging.
De stenen Westeraam-tempel bleek twee houten voorgangers te hebben gehad. Van de stenen tempel, die rond 100 n.Chr. is gebouwd, zijn funderingsresten gevonden. Die bestaan uit de steensoort 'grauwacke schiefer'. De muren waren van tufsteen en kalksteen en op het dak hebben dakpannen gelegen. Gezien dit bouwmateriaal denkt archeoloog Harry van Enckevort dat het in Nijmegen op de Hunnerberg gelegerde Tiende Legioen wellicht betrokken is geweest bij de bouw. De tempel lag aan een weg. Aan de overzijde daarvan heeft waarschijnlijk een Romeinse herenboerderij gelegen. Het vermoeden is dat de belangrijkste bewoners van die villa de tempel op Westeraam hebben gebouwd.
De veel grotere en rijker uitgevoerde tempel onder de kerk moet de functie van hoofdheiligdom hebben gehad voor de Bataafse gemeenschap in deze contreien. Ook naar die tempel is vorig jaar opnieuw onderzoek begonnen door de Vrije Universiteit (VU) in samenwerking met de ROB (Rijksdienst voor Oudheidkundig Bodemonderzoek). Daarbij werden Keltische en vroeg-Romeinse munten gevonden, wat wijst op een eerder gebruik als inheemse cultusplaats. Ook vonden de archeologen aanwijzingen dat de tempel gewijd is geweest aan Hercules: een fragment van een bronzen godenbeeldje en een stuk van een altaar. Hercules lijkt een belangrijke godheid voor de Bataven te zijn geweest.
De belangrijkste constatering is dat de tempel rond 100 n.Chr. is gebouwd en niet vlak na de Bataafse opstand in 69 n.Chr. Tot nu toe werd de oprichting van de tempel ge´nterpreteerd als bezegeling van de herstelde vriendschapsrelatie met de Romeinen. Nu denken de VU-archeologen dat de tempel werd gebouwd na verlening van speciale rechtsprivileges aan de Bataven door keizer Traianus.


Reacties

naam

email

website

Je reactie:

gegevens onthouden   gegegevens vergeten

   

[html toegestaan]