Reacties



[Vorige] [Project 0] [Volgende]

Kruisgewelfkelder wint van boom

De Gelderlander
Een kruisgewelfkelder uit de late Middeleeuwen versus een oude boom. Maar een van beide mag voortbestaan ten koste van de ander. De historische kelder wint het van de boom, die binnenkort wordt geveld. Trots steekt de oude boom af tegen de grijze lucht. De takken zijn nog kaal. Slechts het groen van de klimop in de boom geeft het geheel wat kleur. Generaties heeft de Spaanse - of veldaak (Acer campestre) het pad naast het Wageningse museum de Casteelse Poort gedomineerd.
De kans om weer een volbebladerde kruin te krijgen wordt de bejaarde boom niet meer gegeven. Vr het uitlopen van de knoppen gaat de markante boom tegen de vlakte.
Het einde van de boom betekent een nieuwe kans voor de laat middeleeuwse kruisgewelfkelder, die al die jaren onder de boom verscholen heeft gelegen. "Het was f de boom f de kelder", zegt Willem Groenewegen, medewerker van het museum. "De boom was een groot gevaar voor de kelder. Tot tien jaar geleden bezocht ik de kelder nog wel eens met een schoolklas, maar sindsdien is hij gesloten voor het publiek. Het is te gevaarlijk. Door het gewicht van de boom zou de kelder in kunnen storten."
Mochten liefhebbers het idee opvatten een stiekem bezoek aan de kelder te brengen, dan wordt dat bijvoorbaat in de kiem gesmoord. Een grote ijzeren plaat, met een indrukwekkend slot, sluit de ingang van de kelder af van de buitenwereld. Om het eventuele bezoekers nog moeilijker te maken, is de plaat bezaaid met tegels.
Groenewegen vertelt dat de kelder een van de laatste restanten is van het kasteel van Wageningen, dat vroeger op die plaats stond. "Het kasteel is gebouwd tussen 1500 en 1526, in opdracht van hertog Karel van Gelre", weet Groenewegen. "De kelder, met een dubbel kruisgewelf als plafond, stamt zo ongeveer uit 1520. Net als het kasteel is de kelder in gotische stijl opgetrokken. In 1710 is het kasteel gesloopt en heeft de familie Torck een nieuw groot huis op dezelfde plaats gebouwd. Dat liep door tot waar nu het kantongerecht staat." De kelder overleefde de sloopdrang van de Torcks. "Hij werd gebruikt als ruimte om te bakken en te brouwen", meldt Groenewegen. "Er wordt ook wel gedacht dat het een opslagplaats voor ijs was."
In 1829 werd het grootse deel van het huis van Torck, Het Kasteel genoemd, ingrijpend verbouwd en voor een groot deel afgebroken. Weer overleefde de kelder de slopershamer. In 1904 kreeg het gebouw de naam Villa Vada en in 1949 vestigde de Wageningse politie zich er. Na de verhuizing naar het nabijgelegen Rustenburg, werd er in 1988 het museum in ondergebracht.
De kelder heeft het geschopt tot de monumentenlijst, maar werd in zijn voortbestaan bedreigd door de boom. "Maar wie weet, houden juist de wortels van de boom de kelder bij elkaar", denkt Groenewegen.
Het museum heeft plannen om, na het verwijderen van de boom, een soort tentoonstelling in te richten in de kelder. "Het is nog onderwerp van studie en we moeten nog overleggen met de gemeente", stelt Groenewegen. "Maar we denken eraan om hier spullen van de Werkgroep Archeologie uit te stallen. Dat staat nu nog een stukje verderop in de tuinkoepel van het oude Huize Torck, maar we willen er graag iets meer mee doen. Het publiek kan dan door een soort plexiglazen ruit naar binnen kijken, maar er niet in mogen."


Reacties

naam

email

website

Je reactie:

gegevens onthouden   gegegevens vergeten

   

[html toegestaan]